HPU bij kinderen
Inleiding
Er is een groep meisjes met een bleek gezicht, rode oorlellen,
donkere wallen onder de ogen of gezwollen oogleden, die vaak vermoeid
zijn, maar ook heel gedreven kunnen doen, die veel gapen, soms
spontaan in slaap vallen, die concentratiestoornissen hebben,
allergieën hebben, makkelijk blauwe plekken op de huid oplopen,
die vaak hoofdpijn of buikpijn hebben, veel misselijk zijn, diarree
of verstopping hebben, maar altijd een lichtgekleurde stoelgang
hebben, die veel pijn in de knieën of benen hebben, die veel
huidklachten (eczeem, nikkelallergie) hebben, die veel dorst, die
veelvuldig oorontsteking hebben, problemen hebben om zindelijk te
worden, die gevoelig zijn voor licht en/of geluid, die zich perioden
niet kunnen concentreren, die vaak slecht luisteren, en als kind al
moeite hebben om lang te lopen...
Deze meisjes zijn voorbestemd om later
problemen te krijgen zoals bekkeninstabiliteit, hernia, chronisch
knieklachten, rugklachten, carpaal tunnel syndroom, tennisarm
e.d....
We ontdekten in de urine van deze vrouwen een
verbinding genaamd hemopyrrollactam- complex (HPL) en noemden de
ziekte HPU (hemopyrrollactamurie). Tot nu toe vonden we deze
verbinding maar bij enkele jongens of mannen.
Wat is HPU?
HPU kan het best beschreven worden als een
stressgeïnduceerde dubbele deficiëntie van
pyridoxal-5-fosfaat en zink. In de meeste gevallen wordt ook een
mangaandeficiëntie aangetroffen. De ziekte behoort vrijwel zeker
tot de porfyrie-ziekten. Dit is een heterogene groep erfelijke of
verworven defecten in het metabolisme van heem veroorzaakt door
afwijkingen in enzymen die betrokken zijn bij de biosynthese van
heem.
Porfyrie-ziekten
Porfyrie-ziekten worden wel ingedeeld op grond van hun klinisch beeld
in acuut en niet-acuut. HPU behoort duidelijk tot de niet-acute
groep. In deze groep is het prophobilinogeen-deaminase verhoogd. Tot
nu toe is dit bij HPU nog niet onderzocht. In alle porfyrie-ziekten
wordt HPL in de urine aangetroffen. HPL kan in het lichaam
gesynthetiseerd worden uit (1) monovinyl- of mono-ethyl
porfyrines, (2) door chemische oxidoreductatie van bilirubine
of (3) uit darmbacteriën (Irvine and
Wilson, 1976).
Wat zijn nu eigenlijk
porfyrine-ziekten?
Patiënten met deze ziekten zijn niet in staat om rode
bloedcellen op een goede manier af te breken. Er zijn erfelijke
enzymdefecten in de aanmaak van heem. Toxische porfyrines worden
daarbij in weefsels opgeslagen. De verworvene vormen starten meestal
na een crash dieet, ernstige ziekte, infectie, blootstelling aan
chemicaliën of toxines, het gebruik van geneesmiddelen (met name
antidepressiva, psycho-analeptica of antipsychotische
geneesmiddelen). De patiënten zijn voornamelijk vrouwen.
Symptomen van porfyrie-ziekten zoals buikklachten (buikpijn,
verstopping, misselijkheid), kuitkrampen, zwakte van de armspieren,
angst, opwinding, huidklachten die toenemen bij blootstelling aan de
zon, worden bij HPU-patiënten eveneens gevonden. Andere
symptomen zoals een wat verhoogde hartslag of stuipen worden echter
vrijwel niet bij HPU-patiënten aangetroffen.
Symptomen HP
Door drieduizend HPU-patiënten te onderzoeken met
krytopyrrolurie, porfyrie-ziekten en HPU vonden we de volgende
structuur in symptomen. Symptomen veroorzaakt door een verminderde
heem-synthese.
Bij HPU wordt minder heem geproduceerd dan normaal. Alleen in
ernstige gevallen leidt dit tot klachten. Heem is de bouwsteen voor
hemoglobine, myoglobuline en cytochroom C. In deze gevallen zien we
symptomen optreden zoals bloedarmoede, vermoeidheid, spierzwakte
(voornamelijk van de armen), en functionele leverproblemen.
Symptomen veroorzaakt door deficiënties van
pyridoxaal-5-fosfaat en zink
Het grootste deel van de symptomen worden echter veroorzaakt door de
tekorten aan pyridoxaal-5-fosfaat, zink en mangaan. Tot deze klachten
behoren spierzwakte, gewrichtsklachten (hypermobiliteit),
bekkeninstabiliteit, bandenproblemen, problemen met de vertering van
koolhydraten, (koolhydratenintolerantie), allergie als gevolg van een
slechte eiwitvertering, problemen rond menstruatie, zwangerschap en
bevalling, hypoglykemie of diabetes.
Symptomen veroorzaakt door een storing in de hormonale
regulatie
Tot deze symptomen behoren vermoeidheid, overactiviteit/gedrevenheid,
hypofyse onderfunctie, schildklierstoornissen, hoofdpijn/migraine,
glutengevoeligheid, lage bloeddruk, verminderde vruchtbaarheid,
overgewicht, hart- en vaatziekten, e.d. Alcoholische dranken en
bepaalde geneesmiddelen laten de porfyrie-klachten toenemen, terwijl
vitamine B6 en zink de klachten verminderen.
Een van de meest ernstige gevallen van kryptopyrrolurie werd in de
literatuur beschreven door Dr. C.C. Pfeiffer (1987):
Casus
"Sara was 11 jaar. Het leven van Sara werd gekenmerkt door geestelijk
en lichamelijk lijden. In haar anamnese komen voor: chronische
slapeloosheid, perioden met verlies van realiteit, poging tot
zelfmoord door verhanging, geheugenverlies, stuipen, misselijkheid en
overgeven. Haar knieën waren zeer pijnlijk.
Röntgenonderzoek toonde een zeer slechte vorming van kraakbeen
aan. Haar hersenen waren zo verward dat ze alleen zeer traag kon
lopen met de voeten ver uit elkaar alsof ze achter een ploeg liep.
Regulier bloedonderzoek toonde geen afwijkingen aan.
Kinderpsychiaters hadden de diagnose schizofrenie en paranoïde
schizofrenie gesteld. Soms verkrampte het linkerdeel van het lichaam
waarbij een spasme van voet en hand optrad. Arm en been toonde dan
een wilde vliegende beweging. Beschermende maatregelen waren dan
nodig om verwonding tegen te gaan.
Psychotherapie had geen effect en tranquillizers versterkten de
spierreacties. In de urine werd 1000 mcg (3.2 Units) kryptopyrrol
aangetoond. Vitamine B6 en zink bleek deficiënt te zijn. Haar
knieën hadden zink en mangaan nodig voor normale kraakbeen- en
peesvorming. Haar hersenen hadden vitamine B6 nodig om abnormale
boodschappen tegen te gaan die de stuipaanvallen veroorzaakten. Haar
hersenen werden geplaagd door lekstromen tussen neuronen die de
oorzaak waren van de depressie, geheugenverlies en onjuiste
waarnemingen. Haar beenmerg had een inadequate synthese van
hemoglobine waardoor bloedarmoede en pyrrolen in de urine ontstonden.
Haar endocriene klieren hadden onvoldoende zink en vitamine B6 om een
normale menstruatiecyclus te onderhouden.
Ze had hoge buikpijn door bloedstuwing van haar milt en lever. Sara
liep geheel voorovergebogen als ze die pijn had. Sara had elke
ochtend last van misselijkheid als ze haar ochtenddosis vitamine B6
vergat."
HPU-symptomen bij kinderen
HPU-symptomen nemen gewoonlijk toe met de leeftijd. Alleen bij
een stressloos bestaan, goede voeding en geen ziekten zullen maar
zeer weinig symptomen tot uiting komen. De volgende specifieke
symptomen kunnen bij kinderen waargenomen worden:
-
bleekheid van de huid, met name van het gezicht;
-
recidiverende oorinfecties, verkoudheden;
-
allergie, pollinose, huidklachten;
-
hyperreactiviteit, dermatografie;
-
hoofdpijn, migraine;
-
gemakkelijk blauwe plekken;
-
anemie;
-
niet in staat in een touw, klimrek of ringen te klimmen;
-
hoge buikpijn;
-
stuipen, epileptoïde aanvallen;
-
in de zomer is de huid geelbruin of goudbruin;
-
een matig gebit;
-
hypermobiliteit van de gewrichten;
-
groeipijnen met name van de knie (meestal links);
-
sterke variatie in handschrift;
-
witte vlekken op de nagels;
-
weinig eetlust;
-
striae op de huid;
-
zoete adem;
-
constipatie, maar vaker een volumineuze stoelgang met
winderigheid;
-
lichtgekleurde ontlasting;
-
leer- en gedragsproblemen.
Oorzaak HPU
De verbinding die door de storing in de heemsynthese wordt gevormd,
bindt zich (chemisch) met een aldehyde om een stabiele base te
vormen. Pyridoxal-5-fosfaat is hierbij favoriet, maar ook pyridoxine
kan hierbij gebruikt worden. Deze base wordt in de urine
uitgescheiden. Op zijn weg kunnen in het complex mineralen zoals zink
of mangaan opgenomen worden in het complex. Pyridoxaal-5-fofaat
speelt een belangrijke rol bij de vorming van niacine (vitamine B3)
en picolinezuur uit tryptofaan. Zink is nodig voor de omzetting van
pyridoxine in pyridoxine-5-fosfaat, de actieve vorm. Picolinezuur
speelt op zijn beurt een rol in de opname van mineralen zoals zink,
chroom, mangaan en magnesium in de darm. Op deze wijze begint een
langzame neerwaartse spiraal te ontstaan.
Overeenkomst met andere ziekten
Mensen met (pseudo)pellagra, porfyrie (MacSweeney,
1975) en HPU, welke veel kenmerken overeenkomstig hebben,
vertonen alle hoge koper spiegels in hun bloed. Het verlies van
voornamelijk pyridoxaal-5-fosfaat en zink door het complexeren
verklaart grotendeels de vaak hoge vitamine B6 spiegels in het serum
van HPU- en pellagrapatiënten vitamine B6 (pyridoxaal-5-fosfaat)
is nodig voor de omzetting van tryptofaan in niacine, en een tekort
aan vitamine B6 zal het onmogelijk maken om in het lichaam nog
normale niveaus van vitamine B3 aan te houden. Als zink aan het dieet
wordt toegevoegd versnelt dat de genezing van wonden, omdat zink een
positief effect heeft op de collageensynthese en andere aspecten van
het collageen metabolisme (Prasad and Oberleas, 1976). Koper echter
is betrokken bij de structurele integriteit van botcollageen. Deze
factoren verklaren ook de veranderingen die men waarneemt in de huid
van pellagra-, schizofrenie- en HPU-patiënten.
Gespannenheid, angst en depressie in volwassene HPU-patiënten
worden veroorzaakt door de secundaire vitamine B3-deficienctie.
Dertig patiënten met ernstige HPU-klachten die naast
pyridoxaal-5-fosfaat en zink ook niacinamide (3-6 maal daags 250 mg)
kregen waren binnen een maand vrij van deze klachten. Bij gezonde
mensen wordt 1.5% van tryptofaan omgezet in niacine. Een milligram
vitamine B3 wordt gemaakt uit 60 mg tryptofaan. Bij
HPU-patiënten in deze conversie aantoonbaar lager. Zwangere
vrouwen hebben een veel hogere conversie in de laatste drie maanden
van hun zwangerschap.
Lage spiegels aan vitamine B3 zijn sterk gerelateerd aan hoge
cholesterol- en lage high density lipoprotein (HDL) cholesterol
spiegels. Hart- en vaatziekten zijn algemeen in de familie van
HPU-patiënten. Waarschijnlijk is er ook een relatie met kanker.
Ook kanker komt veel voor in families van HPU-patiënten. De
National Coronary Study toonde aan dat vitamine B3 niet alleen het
sterftecijfer voor hart- en vaatziekten met elf procent liet dalen
ook het sterftecijfer voor kanker daalde. Vooral HPU-kinderen met
leer- en gedragsproblemen hebben lage vitamine B3-spiegels.
Literatuur
Irving, D.G. and D.L. Wilson (1976) Porphyrins in Human
Diseases. Karger, Basel.
MacSweeney, D.A. (1975) Lancet 2:510.
Pfeiffer, C.C. (1987) Mental Illness and Schizophrenia.
Thorsons Pub. Group, Wellingborough.
Prasad, A.S. and D. Oberleas (1976) Trace Elements in
Human Health and Disease. Vol. I. Academic Press, New York.
Met vriendelijke dank aan de heer Kamsteeg voor deze
beschrijving over HPU bij kinderen.
|